İzmir’de Vatandaş Lehine Emsal Karar: Belediyenin Kestiği İmar Cezası İptal Edildi

İzmir‘in Karabağlar ilçesinde, gecekondusuna yaptığı ek yapı nedeniyle hem adli hem de idari yoldan imar cezası ile karşı karşıya kalan bir vatandaşın mağduriyeti, mahkeme kararıyla giderildi. Karabağlar Belediyesi tarafından kesilen 980 bin TL tutarındaki idari para cezası, yerel mahkeme tarafından iptal edildi. Bu karar, benzer durumdaki binlerce vatandaş için emsal teşkil etmesiyle dikkat çekiyor.

‘Aynı Fiilden Dolayı İki Kez Cezalandırılamaz’ İlkesi Devrede

Karabağlar’da yaşayan ve mevcut konutuna izinsiz ekleme yapan K.F. isimli vatandaş, Karabağlar Belediyesi tarafından hem yıkım kararı hem de 980 bin TL’lik idari para cezası ile cezalandırılmıştı. Ayrıca, savcılık tarafından başlatılan soruşturma sonucunda hakkında verilen hapis cezası da para cezasına çevrilmişti. Ancak vatandaşın avukatı Mehmet Harun Elçi aracılığıyla idare mahkemesine taşıdığı davada, mahkeme ‘non bis in idem’ olarak bilinen evrensel hukuk ilkesini temel aldı. Bu ilkeye göre, aynı fiilden dolayı bir kişiye hem adli hem de idari olmak üzere iki farklı yaptırım uygulanamayacağı belirtildi. Mahkeme, bu gerekçeyle belediyenin kestiği idari para cezasını hukuka aykırı bularak iptal etti.

Avukat Elçi’den Vatandaşlara Çağrı: ‘Hukuki Haklarınızı Arayın’

Verilen kararı değerlendiren Avukat Mehmet Harun Elçi, bu hukuki zaferin sadece müvekkili için değil, benzer durumlardaki pek çok vatandaş için de bir umut ışığı olduğunu vurguladı. Elçi, yaptığı açıklamada şu önemli noktalara değindi:

• Evrensel bir hukuk prensibi olan ‘non bis in idem’ gereğince, bir eylem nedeniyle iki kez cezalandırma yapılamaz.
• Türk Ceza Kanunu (TCK) madde 184 kapsamında ‘imar kirliliğine neden olma’ suçundan adli cezası bulunan bir kişiye, belediye tarafından ayrıca ağır idari para cezaları kesilmesi hukuka aykırıdır.
• Mahkemeler, bu tür çifte standartlı cezalandırmaları iptal etme eğilimindedir.

Kaçak Yapı Cezalarında Yeni Dönem Başlıyor mu?

Avukat Elçi, kaçak yapı yapan herkesin rant peşinde koşmadığını, özellikle dar gelirli vatandaşların da bazen zorunlu ihtiyaçlar nedeniyle bu tür eylemlerde bulunabildiğini belirtti. Bu kişilerin, yüz binlerce liralık idari para cezaları ile mağdur edildiklerini ifade eden Elçi, belediyelerden encümen kararı tebliğ alan vatandaşların hiç vakit kaybetmeden hukuki yollara başvurması gerektiğini söyledi. Elçi, “Vatandaşlarımızın bilinçli olmalarını, kendilerine tebliğ edilen encümen kararlarına karşı idare mahkemelerinde iptal davası açmalarını öneriyorum. Aldığımız bu emsal karar, vatandaşların çifte cezalarla mağdur edilmesinin önüne geçen, hukuk devletini güçlendiren bir karardır” diyerek vatandaşları hak arayışına teşvik etti. Bu karar, imar cezası uygulamalarında yeni bir dönemin habercisi olabilir.